Блогот на Богдан. Нено Богдан!

мој мејл: blogatash@yahoo.com

♦ ЏOKEPOT KAKO APXETИП

leave a comment »

Сепак, дури и џокерот не може да ја направи стабилна кулата од карти

Во многу игри со карти, одлучувачка за победата е комбинацијата на картите што ги имаме во рацете. Големо олеснување кога за комплетирањето на некоја кобинација ни фали само една карта е картата наречена „џокер“, што ја има таа моќ да ја замени било која карта во било која комбинација. Токму оваа неограничена флексибилност го прави џокерот архетип, метафора и симбол за некои други работи во други, посериозни сфери, од биологија и едукација, преку политика и вработување во јавната администрација па сѐ до смислата на оптимизмот и очекувањата од иднината.

1. Матични клетки: долго време најголемата мистерија во биологијата било прашањето како од само една единствена клетка (онаа првата во сечиј живот, која се создава со спојување на еден сперматозоид и една јајце-клетка) за само девет месеци престој во телото на мајката, може да се создадат неколку трилиони клетки колку што има во телото на секое новороденче, при што тие клетки не се сите исти туку се од околу илјада различни типови, видови, форми и големини, за да одговорат на исто толку различни фунции, намени и задачи.

Клетките кои ја сочинувата крвта се сосема различни од клетките кои го сочинуваат нервниот систем, а тие пак се сосема различни од клетките кои ги сочинуваат мускулите. При што, ни сите крвни клетки не се исти, ниту пак сите мускулни клетки се идентични, но сепак ама баш сите клетки кои го сочинуваат човечкиот организам се настанати со континуирано делење од – само една единствена клетка.

Таа, првата клетка, со која започнал развојот на еден организам  заедно со нејзините идентични копии кои настануваат при делењето, ја има способноста да се претвори во вистинското време во било кој тип на клетка што е потребен и тоа токму на она место во телото на ембрионот каде што се предвидени соодветните ткива и органи.

Иако науката сеуште не знае како точно функционира механизмот на специјализацијата на ваквите матични клетки, сепак јасно е дека тие се еден вид биолошки џокери. Каде што треба срцев мускул, матичните клетки во тој дел автоматски баш кога се формира срцето се претвораат во мускулни клетки, а каде што треба мозок да се развие, матичните клетки кои пред трансформацијата се сосема идентични со оние што се претвораат во срцеви мускули се претвораат во нервни клетки и така за секој дел од телото.

За жал, по раѓањето, во човечкото тело нема веќе матични клетки (последните можат да се најдат во папочната врвца и денеска има технологија за нивно чување), па доколку дојде до оштетување на клетките во некои ткива, тие не можат да се заменат со нови, туку само преостанатите клетки ќе ја „прошират“ дејноста за да ја залечат раната, но со тоа се смалува нивната вкупна ефикасност. Кога би можеле да ги употребиме пак матичните клетки кои сме ги имале во изобилие пред да се родиме, и доколку нив би можеле да ги одржуваме во состојба на постојано делење и обновување, практично сите болести ќе можеме да ги победиме, оти со помош на терапија со матични клетки било кој заболен или оштетен орган би можел да се замени со идентична здрава копија.

Па така, доколку таа технологија се развие без пречекорување на етичките и моралните граници (што е многу жешка тема во западните земји каде не се занимаваат со глупости од типот на рамковен договор или меѓуетнички тепачки на средношколци) човештвото ќе влезе во нова епоха од својот развој. Епоха во која за секоја болест ќе има универзален лек и сечиј инвалидитет ќе биде решлив. Ако животот е покер, усовршувањето на терапиите со матичните клетки ќе ни овозможи да имаме доволно џокери за во секоја партија со судбината да победуваме без мака.

2. А кога веќе ги споменавме партиите… не можеме а да не ги споменеме и партиските вработувања во јавните служби кои во нашата држава се веќе дел од политичкиот фолклор. Партиската книшка (особено онаа од партијата на власт, без оглед која и да е) ја има улогата токму на џокер, бидејќи таа може да замени било кој од документите барани со конкурсот за вработување, а кои кандидатот би ги немал.

Имено, ако се бара меѓу другото и некаква диплома, ако ја немаш, само покажи партиска книшка и таа може да ти ја замени дипломата, или барем да ти купи време во кој што рок ќе „завршиш факултет“ додека работиш и земаш плата. Ако пак се бара некое уверение (лекарско или правосудно) и тоа може да се замени со употреба на џокерот наречен партиска книшка кој ќе ти помогне да ја пополниш комбинацијата на документи потребни за победа.

Во политиката, улогата на матични клетки ја имаат и оние гласачи кои се вечно неопределени. Во одредени мигови тие може да ја донесат на власт левата опција, во други мигови истите тие може да се приклонат кон десницата, или пак да го зајакнат центарот, или пак со своето апстинирање да остават некоја партија на власт доколку опозицијата не знае како тие неопределени гласачи да ги претвори (небаре се матични клетки) во дел од своето гласачко тело.

Проблемот со гласачите како матични клетки е што тие приклонувајќи се кон одредени политичари не помагаат да се зајакне здраво ткиво кое ќе се вгради во телото на државата, ами често пати само помагаат да се прошири политички тумор до стадиумот на метастаза која ќе ја разболи нацијата и ќе ја доведе до критична состојба.

Туморите се токму тоа – дел од телото во кој клетките ја промениле својата ДНА и кој што затоа почнал да работи против организмот од кој настанал. А жално е што науката, и на планот на медицината и на планот на политикологијата, сеуште не го знае начинот за ефикасно уништување на туморите, и во едно живо тело и во рамките на националното ткиво.

3. Табула раса (латински термин што значи „празна плоча“) е теорија која ја формирале и промовирале низ свооте книги неколку философи и мислители пред грст векови, и која теорија во суштина се состои во тоа да се негира вроденоста на одредени таленти и хендикепи кај луѓето и да се смета дека сите аспекти на однесувањето на секој човек може да се оформат преку квалитетно образование и воспитание.

Со други зборови, според оваа теорија, луѓето се раѓат сите еднакви со еднакви вродени способности, и доколку се подложат на еднакви животни услови од нив ќе израснат меѓусебно исти луѓе, со меѓусебно исти навики и склоности. Значи, застапниците на идејата за табула раса искрено верувале дека од секого може да се создаде нов Моцарт или Ајнштајн, само ако детето веднаш по раѓањето се подложи на соодветна грижа и образование.

Токму прифаќањето на оваа апсурдна теорија за сосема валидна, го отворило патот кон демократијата и кон еднаквоста како идеал, што пак придонело за еден куп револуции, војни, политички преврати, и секако разочарувања, сомнежи и преиспитувања на самиот концепт за табула раса.

Од денешна гледна точка, со имање предвид на случувањата во последниве три века и со знаење за дострелите на науката, како и на согледувањата од здравиот разум, јасно е дека да се тврди оти сите луѓе се раѓаат еднакви е нон-сенс. Ако ништо друго, сите се раѓаме баш различни, со различни таленти вродени во нас, со различни склоности, со различни умствени и телесни карактеристики и здравствени предиспозиции, така што да се очекува еднаков развој подоцна и да се жали ако тој не се случи е бесмислено.

Нееднаквоста е природна појава и како таква, никогаш нема да биде укината без оглед на сите вложувања и напори во поглед на образованието или воспитанието. Тоа сепак не значи дека нашата иднина е предодредена од нашите генетски карактеристики. Напротив!

Гените само одредуваат какви потенцијали имаме, а еден куп други работи, како среќата, образованието, пристапот до финансии, живеењето во уредено општество и најважното од сѐ – нашата волја да направиме нешто со нашите потенцијали, одредуваат до каде ќе стигнеме во животот.

*

И во суштината, токму најмоќниот џокер е нашата волја. Таа може да ја замени секоја особина со која судбината не нѐ обдарила. Во покерот наречен живот, за победа во секоја партија е потребна комбинација од добар почеток во ликот на нашите гени и општеството во кое сме се родиле, сојузници во ликот на нашите родители и пријатели, како и среќа од која зависи дали нема предвреме да бидеме запрени во нашиот поход кон себе-остварувањето.

Е, ама ако судбината ни поделила лоши карти – тука е нашата волја да ја зајакне нашата позиција. Ако е силна, тоа е џокерот што може да замени и лошо потекло, и раѓање во несаглам држава и живеење во погрешна околина која не сака да ги разбере нашите стремежи ниту пак да ни пружи рака, како и континуираното немање к’смет во животот.

Освен волја, и иднината е џокер. Никогаш не можеме да знаеме што носи секој нареден миг, но можеме ако се потрудиме, идната година да ја претвориме во наша година на успехот. Волјата менува сѐ, па дури и иднината. Со силна волја и доволно време, може да се надмине секоја неволја и секое невреме.

.

П.С: Наредниот пост на мојот блог, поради празниците ќе биде објавен на деветти јануари, т.е. во понеделникот после Божиќ. Ќе се вика „Одјаваа кон зајдисонцето“. Во утрешниот број на неделникот „Фокус“ пак, побарајте ја мојата редовна политичка колумна.

Што друго да ви кажам освен да ви посакам весели празници и многу среќа во наредната година😉

Written by nenobogdan

29/12/2011 at 20:39

Напишете коментар

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Промени )

Twitter слика

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Промени )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Промени )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Промени )

Connecting to %s

%d bloggers like this: