Блогот на Богдан. Нено Богдан!

мој мејл: blogatash@yahoo.com

♦ OДJABAA KOH 3AJДИCOHЦETO

with 4 comments

Обично во филмовите приказната завршува со сцена од типот на „одјаваа кон зајдисонцето“ или „отпловија кон морската шир“ или нешто слично на тоа, што треба да побуди чуства кај гледачите дека главните јунаци од тој миг па натаму „си живееја среќно до крајот на животот“ и дека од приказната за нив – нема веќе ништо интересно. Арно ама, после секое зајдисонце има ноќ, а после ноќта ново изгрејсонце и со него, нови настани. Што пак значи дека секоја приказна може да има свое продолжение, често во сосема неочекуван правец. Еве неколку примери:

1. Што се случило со бунтовниците од бунтот на бродот „Баунти“: во текот на XVIIIиот век на многу бродови се случувале многу бунтови на морнарите против нивните капетани, и практично ниту еден од тие бунтови не е забележан од историјата како нешто посебно значаен. Не би бил значаен ни бунтот што на англискиот брод „Баунти“ се случил во 1789ата година, ако тој бунт не бил раскажан во неколку популарни книги и филмови, па поради нив, кога и да се спомене бунт на брод, широката јавност веднаш добива асоцијација за бродот „Баунти“.

Накусо, што се случило во текот на бунтот? Па, морнарите на тој брод додека пловеле низ Пацификот сфатиле дека се доволно далеку од Британија и од било каква власт, па решиле дека е дојден вистинскиот миг да го исфрлат од бродот бруталниот капетан и да ја преземат контролата врз пловилото. Капетанот бил принуден да заплови по океанот во мал чамец заедно со неколкуте морнари што му останале лојални, и тој поради значајната навигаторска способност што ја поседувал – успеал да се спаси допловувајќи по многу перипетии до копно и потоа и до Англија.

Побунетите морнари пак, со бродот заминале на еден тихоокеански остров каде што киднапирале неколку полинезијски девојки од островот и ги однеле на друг остров, пустиот гребен Питкејрн, на кој засновале мало село. Не биле свесни тогаш Англичаните и нивните домородни невести дека всушност засноваат нов народ – и тоа по примерот токму на Римјаните од антиката, кои според легендите исто така започнале да постојат со чинот кога група бандити си грабнале жени и се населиле во градот што го основал шефот на бандата Ромул, и кој што град и народ по неговото име се наречени Рим (поточно Рома) и Римјани соодветно.

Арно ама, островот Питкејрн бил премногу мал за на него да може да преживее поголема група луѓе (а групата доселеници почнала да расне со раѓањето на децата на морнарите и полинезијските жени) и така, откако првата генерација речиси изумрела, немало веќе ниту еден од жителите на островот што би бил сметан за криминалец од страна на британските поморски власти (кои по кусо барање успеале да ги најдат избеганите бунтовници) и според принципот „децата не треба да се виновни за грешките на татковците“ британската влада им доделила на потомците на бунтовниците на бродот „Баунти“ друг, поголем остров, на кој продолжиле да се раѓаат нови генерации, и денеска, речиси два века подоцна, на островот Норфолк (помеѓу Нов Зеланд и Австралија) живеат околу две илјади луѓе, од кои скоро сите се или директни или индиректни потомци на оние дузина морнари што на времето се бунтувале на бродот „Баунти“.

Вакви примери, каде што многубројни денешни потомци сосема прецизно може да се одредат за неколку (или дури и еден) луѓе од минатото има едвај неколку, при што најславни се потомците на пророкот Мухамед и потомците на Џингис Кан. Првите се познати документирано (не преку генетски анализи) во исламската традиција како шарифи, сајиди, хабиби или најчесто како ашрафи. Значи, за овие луѓе (кои се низ целиот свет денеска неколку десетици илјади) се знае дека се потомци по било која линија, на Мухамед, поточно на неговата ќерка Фатима.

До некаде сличен пример има кај Евреите, каде што оние лица од еврејската заедница кои го носат презимето Коен, Кохен, Кан, Каган или некоја варијанта на таа, се смета дека сите се потомци по директна машка линија на братот на пророкот Мојсеј, првиот еврејски свештеник Арон. Во поново време дури и се вршени обемни генетски испитувања на Y-хромозомот на Евреите кои се сметани традиционално (според презимето) за потомци на Арон и навистина, кај многумина од нив е пронајдена доста силна заедничка врска, иако такви мажи денеска има стотици илјади ширум светот.

И конечно, точно детерминирани потомци и по генетска линија и по традиционална линија има и кај големиот монголски лидер од средниот век Џингис Кан, кој благодарение на фактот што имал полови односи со многу стотици жени од неговиот харем, и плус поради фактот што сите негови синови биле добро обезбедени финансиски од негова страна па можеле и самите да имаат многу деца, денеска има неколку милиони потомци (!) главно во централна Азија, распрскани низ десетина тамошни народи од монголско потекло. Ние имаме песна која вели дека „чеда сме на Александар, гордост наша македонска“ ама за многумина Казахстанци, Туркменистанци, Киргистанци, Узбекистанци и Монголи, навистина може да се испее песна со стиховите „чеда сме на Џингис Кан, гордост наша монголска“ и тие зборови да бидат буквално точни. За потомците на канот, во централноазиската традиција дури имаат и посебно име „алтан ураг“ што значи „златно потекло“.

2. Откако го распнал Исуса, Пилат станал светец: иако пред некој ден го прославивме раѓањето на Исус, сепак како далеку поголем празник христијанството го смета неговото воскресение, до кое очигледно не би можело да дојде да не бил убиен најпрвин тој, со распнување на крст. А како што практично сите знаеме, Библијата за убиец на Исус го наведува римскиот гувернер на Јудеја од тоа време, извесниот Понтиј Пилат. За човеков нема практично никакви податоци историски, и во голема мера скоро сѐ што знаеме за него го дознаваме од записите на раните христијани. Се чини дека бил толку безначаен, што и самите негови Римјани не се потрудиле баш премногу да напишат било што за неговите години поминати во империјалната администрација.

Е арно ама, и тоа малку што можеме да го дознаеме за Пилат од христијанските извори е – неочекувано, барем на прв поглед. Православната црква ја смета неговата жена, Клаудија Прокула за светица, бидејќи во самиот Нов Завет е споменат нејзиниот сон, непосредно пред осудувањето на Исус, кога таа сонила дека тој е сосема невин за сѐ за што бил обвинет, и му пратила порака на својот маж да не го осудува, туку да го пушти.

На 9ти ноември, меѓу другите светци што се одбележуваат на тој ден, православната црква ја слави и Праведна Прокла, жената на Пилат, а кај христијаните во Етиопија, се смета не само таа туку и нејзиниот маж за светител, па на 25ти јуни таму се слави денот на Светите Пилат и Прокла.

Тоа што Пилат кој го распнал Исус подоцна се сторил христијанин не е ништо необично, барем кога е во прашање нашава религија. Најславен е примерот со апостолот Павле кој од најголем прогонувач на младата вера, станал после еден натприроден настан, главен следбеник на христовото учење и токму тој во зрелите му години ќе биде најзаслужниот за изгледот и духот на христијанството какво што го знаеме денеска. Меѓу другото тоа што христијаните не се обрежуваат, иако Евреите се обрежуваат, е по совет токму на мудриот стратег Павле кој сфатил дека од новите христијани не треба да се бара премногу, па со концептот дека „ако имаш вера не ти треба обрежување, а ако немаш вера џабе ти е обрежување“ ги поставил темелите за колосалната експанзија на христијанството низ вековите од дузина луѓе до денешните речиси две милијарди верници.

Арно ама, од Новиот завет има и еден лик што денешните христијани го сметаат само за свој светител, но до ден денешен има потомци на следбениците негови што го сметаат токму него за најзначаен лик во нивната вера, а Исус скоро и да не го споменуваат. Станува збор за Јован Крстител (чиј празник е престојниот Водици), кој уште пред Исус да започне да ја шири својата верзија на Божјото слово, собрал околу себе мнозина ученици и по неговата смрт, тие побегнале на Исток и продолжиле да го слават споменот негов, под името Мандеанци. Нив ги има денеска едвај стотина илјади, главно населени во Ирак и во Иран.

Секако, од таа епоха не може а да не се спомене и Јуда, кого христијанската традиција го смета за оној апостол што го предал Исус на непријателите му. Е арно ама, уште во антиката се појавиле многубројни негови следбеници, кои се обидувале да ја наметнат тезата дека тој воопшто не бил предавник, туку дека бил сосема чесен и верен следбеник на Исус. Неговите поддржувачи не биле баш организирани како што треба, па не ја прошириле својата идеја подалеку од тесните гностички кругови, ама сепак од нив, до ден денешен преживеало нивното „Евангелие по Јуда“. Кое не се смета за официјално и не е дел од христијанскиот канон, ама интересно е да се знае дека и тој лик од Библијата не исчезнал туку-така „кон зајдисонцето“, ами си имал свои следбеници што и по неговата смрт го одржале во живот неговиот спомен.

Секако, освен неговото непризнато од официјалната црква евангелие, невнесени во Новиот завет (каде има само четири евангелија) се и еден куп други евангелија поврзни со другите ликови од опкружувањето на Исус, кои долго време беа заборавени или изгубени, а излегоа на светлото на денот дури во последниве неколку децении. Ете, еднаш им зајдело сонцето, па некое време во мрак биле, и сега пак ги огреала светлината.

*

Како што гледате, почитувани читатели, многу приказни имаат свое продолжение и во суштина ништо не исчезнува без трага.

Потомците на Џингис Кан кој освоил огромна империја денеска ги има милиони и главно се населени во земји каде владеат диктатори што своите народи ги држат во состојба на очајна сиромаштија. Па што му вреди на некој си баш директен потомок на големиот кан славното му потекло, кога сега тој страда под чизмата на некој малечок тиранин на некој централноазиски  ваков-или-онаков-стан.

На блискиот исток на времето десетици најразлични религиозни лидери се обидувале да ја проповедаат своја верзија на „најголемата вистина“, ама сепак повеќето од нив биле поразени во борбата со конкуренцијата и на крајот триумфирала онаа религија која денеска ја има лојалноста и довербата на стотици милиони, па и милијарди христијани. Што само докажува дека не е само битно што се проповеда, ами и кој го проповеда тоа што се проповеда. За успехот на една идеја не е битна само самата идеја, туку и луѓето кои ја застапуваат и промовираат. Па макар тоа биле и нејзините некогашни противници што се премислиле.

Па така, секој кој што планира да направи некоја работа, било мала, било голема, не треба премногу да се радува ако самиот постигне успех, оти тоа не е гаранција дека неговите наследници ќе го одржат успехот. Воедно и обратното. Ако некој пропадне, не значи дека и тоа за што се борел пропаднало. Можеби некаде ќе остане трага, запис или дури и живи почитувачи за да сведочат за неговиот храбар обид.

Што пак нѐ води до деновиве околу нас. Оставивме зад себе цела една година, со многу започнати, но и недовршени и пропаднати дури проекти. Дали во новата година ќе заборавиме на нив? Дали ќе се потрудиме да им дадеме втора шанса, и дали навистина се тие пропаднати, или можеби надвор од нашиот видокруг сеуште тлее по некое жарче од нивниот некогашен пламен.

Тоа не можеме да го знаеме, оти иднината никој не може да ја знае. Но, велат дека најдобар начин да ја предвидиме иднината е да ја создадеме самите. Па затоа, во годинава што е пред нас, ви посакувам на сите – многу работа и многу успеси.

.

П.С: Во четврток блогов се враќа на стариот добар ритам на објавување, па тогаш очекувајте ја колумната „Сѐ (ли) е пишано“. Има врска темата со последните редови од денешната колумна, околу предвидувањето на иднината и дали е тоа можно, важно, па дури и потребно и корисно.

До четврток, поздрав😉

Written by nenobogdan

09/01/2012 at 21:09

4 Responses

Subscribe to comments with RSS.

  1. И тука некој се обидува да направи нешто по што ке го паметат идните генерации, останува времето да покаже дали ке успее или не и до кој степен ке успее.

    П.С Колумните ти се супер и продолжи така
    поздрав

    Milco

    10/01/2012 at 10:32

  2. Навистина секој нов ден носи нова приказна како за поединецот така и пошироко. Не значи ако завршил денот дека со тоа е се завршено се‘, бидејќи новиот ден носи ново продолжение на таа приказна, но можеби во сосема нов правец на настаните од предходниот ден, со што се добива друга нова приказна и тн.
    Многу интересна тема што сте ја одбрале за обработување, која те тера на интензивно размислување за минатото, сегашноста и иднината.
    Вие сте прав „мајстор“ кој ова може да го замисли и напише. Продолжете со ова темпо на пишување, за да по извесно време овие трудови ги објавите во книги во повеќе томови.
    Поздрав!

    Драган Игнов

    10/01/2012 at 19:02


Напишете коментар

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Промени )

Twitter слика

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Промени )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Промени )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Промени )

Connecting to %s

%d bloggers like this: